Netbewuste gebiedsontwikkeling in Amstel III
Netbewuste nieuwbouw
Een groeiende vraag op een net dat al vol zit
Amstel III transformeert de komende jaren van een monofunctioneel kantoren- en bedrijventerrein naar een hoogstedelijk woon-werkgebied. Met circa 15.000 tot mogelijk 17.000 nieuwe woningen, honderdduizenden vierkante meters kantoor- en bedrijfsruimte en aanvullende voorzieningen zoals scholen, horeca, sport, zorg en groen neemt ook de druk op het energiesysteem sterk toe. Deze groei wordt vooral veroorzaakt door de verdere ontwikkeling en herontwikkeling van het gebied en de toenemende elektrificatie van warmte en mobiliteit. Tegelijkertijd staat het elektriciteitsnet in Amsterdam Zuidoost al onder grote druk. Nieuwe aanvragen van kleinverbruikers die na 1 juli 2026 binnenkomen en niet onder het prioriteringskader vallen, worden op een wachtlijst geplaatst. Netcongestie vormt daarmee een directe randvoorwaarde voor de haalbaarheid en fasering van de gebiedsontwikkeling. Om beter inzicht te krijgen in wat deze groei betekent voor de toekomstige netbelasting en welke netbewuste keuzes en flexibiliteitsmaatregelen ruimte kunnen creëren, hebben we voor Amstel III een analyse uitgevoerd.
Niet alleen hoeveel er wordt gebouwd bepaalt de impact op het elektriciteitsnet, maar vooral wat er wordt gebouwd, waar het wordt gebouwd en wanneer de verschillende functies tegelijkertijd elektriciteit vragen.
Groei jaarverbruik richting 2040
Binnen de analyse van Amstel III zijn er twee deelgebieden: Bullewijk en Paasheuvelweg. Voor deze gebieden is onderzocht hoe de gebiedsontwikkeling en verdere elektrificatie doorwerken in het toekomstige elektriciteitsverbruik en de piekbelasting op het net. Het totale elektriciteitsverbruik groeit van 57.227 MWh naar 108.562 MWh, een stijging van 97%. Bullewijk groeit het sterkst en bepaalt daarmee een groot deel van de extra elektriciteitsvraag. De piekbelasting stijgt minder hard (+42%), doordat onder andere kantoren en woningen op verschillende momenten pieken. Juist deze piek is echter bepalend voor de benodigde netcapaciteit.
| Deelgebied | Jaarverbruik nu | Jaarverbruik 2040 | Piek nu | Piek 2040 |
|---|---|---|---|---|
| Bullewijk | 34.364 MWh | 70.795 MWh +106% | 11.876 kW | 16.869 kW +42% |
| Paasheuvelweg | 22.876 MWh | 37.756 MWh +65% | 6.299 kW | 8.678 kW +38% |
| Totaal gebied | 57.227 MWh | 108.562 MWh +97% | 18.120 kW | 25.659 kW +42% |
Huidig = gesimuleerd 2025 · 2040 = projectie incl. elektrificatie en lokale opwek.
Twee onderstations, één knelpunt.
Amstel III wordt gevoed vanuit twee relevante onderstations: Bijlmer Zuid 10-1i en Bijlmer Noord 20-4i. Op beide stations is sprake van congestie voor afname. Daardoor is er geen vanzelfsprekende ruimte voor extra elektriciteitsvraag vanuit de gebiedsontwikkeling. De gebiedsontwikkeling kan daarom niet uitgaan van extra netcapaciteit op korte termijn. Netbewuste nieuwbouw, slim ontwerpen en het benutten van flexibiliteit zijn nodig om ontwikkelingen zoveel mogelijk binnen de bestaande netgrenzen mogelijk te maken. Vanaf 1 juli 2026 komen bovendien ook nieuwe kleinverbruikaanvragen die niet onder het prioriteringskader vallen op de wachtlijst
Bijlmer Zuid 10-1i
Amstel III wordt grotendeels gevoed door dit Liander-onderstation. Sinds 25 januari 2021 is hier congestie voor afname afgekondigd. Er is onvoldoende transportcapaciteit beschikbaar voor nieuwe verbruiksaanvragen en de belasting op netcomponenten loopt te hoog op. Ook speelt de spanningskwaliteit in het distributienet een rol. Congestiemanagement biedt hier op dit moment beperkt uitkomst, doordat nog onvoldoende meetdata beschikbaar is in het middenspanningsnet en door redundantie lastig te voorspellen is waar ingrijpen nodig is.
Bijlmer Noord 20-4i
Dit station voedt delen van Amsterdam, Diemen en Ouder-Amstel. Sinds 28 mei 2025 is ook hier congestie voor afname afgekondigd. Om de beschikbare netcapaciteit te vergroten zijn uitbreiding van het verdeelstation en het distributienet nodig. Daarnaast wordt gekeken naar het herverdelen van belasting naar omliggende voedingsgebieden. Een structurele oplossing wordt op zijn vroegst in het eerste kwartaal van 2036 verwacht.
Van huidige situatie naar energiesysteem van 2040
Om inzicht te krijgen in de impact van de gebiedsontwikkeling hebben we het energiesysteem van Amstel III van verblijfsobject tot gebiedsniveau doorgerekend. Eerst brachten we het huidige elektriciteitsverbruik en de lokale opwek in kaart. Vervolgens simuleerden we de ontwikkeling richting 2040, inclusief woningbouw, utiliteit, warmtevoorziening, elektrisch vervoer en duurzame opwek. Zo wordt zichtbaar wanneer en waar de grootste belasting van het elektriciteitsnet ontstaat en welke ontwikkelingen deze pieken veroorzaken. Het huidige piekverbruik ( (2025) bedraagt 18,1 MW. Richting 2040 groeit dit naar circa 25,7 MW, vooral door de groei van huishoudens, utiliteit, WKO en elektrisch vervoer. Tegelijkertijd kan op zonnige momenten tot circa 7,3 MW worden teruggeleverd aan het net.
Belangrijkste inzichten uit de analyse
De analyse laat zien dat de transformatie van Amstel III een grote impact heeft op het toekomstige elektriciteitsverbruik, maar dat de groei van de piekbelasting sterk wordt bepaald door de mix van functies en het moment waarop de elektriciteitsvraag plaatsvindt.
Groei jaarverbruik richting 2040
+97%
Groei piekverbruik richting 2040
+42%
Extra piekbelasting door 2.000 aanvullende woningen
+7%
Deel jaarverbruik dat lokaal kan worden opgewekt
19-21%
De hoogste belasting ontstaat op werkdagen in de winter. De piek wordt richting 2040 vooral veroorzaakt door WKO, huishoudens en utiliteit. Ook elektrisch laden krijgt een steeds duidelijkere invloed. Lokale opwek verlaagt de totale netafname, maar valt niet altijd samen met deze piekmomenten en voorkomt de piekproblematiek daardoor niet.
Onze simulatie versus het Masterplan van Liander
Een opvallende uitkomst is het grote verschil tussen onze gebiedsspecifieke simulatie en de netbelasting die in het Masterplan wordt aangehouden.
simulatie
×3
×4
Bron: Gemeente Amsterdam, Masterplan K&L Amstel III en ArenAPoort (MKLAA), v1.1, 1 juli 2022.
Onze simulatie komt voor 2040 uit op een piekbelasting van 25,7 MW. Dat is aanzienlijk lager dan de circa 55 MW uit het Masterplan. Het verschil zit vooral in de manier van rekenen. Onze analyse kijkt naar het daadwerkelijke samenspel tussen woningen, kantoren, warmte, mobiliteit en lokale opwek en houdt rekening met het feit dat deze functies niet allemaal tegelijkertijd hun maximale vermogen vragen. Gebiedsspecifiek rekenen geeft daardoor een genuanceerder beeld van waar en wanneer daadwerkelijk netcapaciteit nodig is.
