Verduurzamen met netcongestie: Eurowoningen Leusden
Gebiedsanalyse
Hoe kan een woonwijk verder verduurzamen als het elektriciteitsnet steeds voller raakt? In de Eurowoningen in Leusden onderzocht Resourcefully hoe de buurt, bestaande uit 500 woningen onder 3 buurttransformatoren, volledig kan elektrificeren zonder het stroomnet onnodig zwaar te belasten. De uitkomst: met slimme aansturing kan de toekomstige piekbelasting met 37% worden verlaagd.
Netcongestie raakt ook de laadpaal in de straat
Netcongestie raakt steeds vaker niet alleen bedrijven, maar ook huishoudens. Nieuwe aansluitingen en extra laadpalen zijn niet meer vanzelfsprekend. Tegelijkertijd willen bewoners hun woningen verduurzamen en overstappen op warmtepompen en elektrisch vervoer. De Eurowoningen in Leusden lopen hierin voorop. Van de circa 500 woningen is 11% al aardgasvrij en beschikt 17% van de huishoudens over elektrisch of plug-inhybride vervoer. Maar hoeveel verdere elektrificatie kan het lokale elektriciteitsnet aan? Resourcefully onderzocht de huidige en toekomstige elektriciteitsvraag, de belasting van de drie buurttransformatoren en de mogelijkheden om piekbelasting te beperken. Met als doel: bewoners in staat stellen hun verduurzamingsambities te realiseren, ondanks de beperkte netcapaciteit.
Volledige elektrificatie zorgt voor een flinke groei van de netbelasting
In het toekomstscenario waarin alle woningen overstappen op elektrisch verwarmen en elektrisch rijden, stijgt het elektriciteitsverbruik sterk. Vooral het samenvallen van elektrisch laden, verwarmen en huishoudelijk verbruik zorgt voor hoge pieken.
Slim laden en warmteopslag verlagen de piekbelasting met 37%
Het onderzoek laat zien dat een groot deel van de toekomstige piekbelasting kan worden voorkomen. Door elektrische auto’s slim te laden en warmte tijdelijk op te slaan in boilers en buffervaten, kan het stroomverbruik verschuiven naar momenten waarop het net minder zwaar wordt belast. Een buurtgericht energiemanagementsysteem (EMS) kan deze apparaten op elkaar afstemmen. Daarmee wordt niet alleen het elektriciteitsverbruik van individuele woningen, maar juist de gezamenlijke belasting van het lokale net geoptimaliseerd.
Toekomstig elektriciteitsprofiel zonder en met flexibiliteit
Zonder flexibiliteit
Hoge pieken door gelijktijdig laden en verwarmen.
Met flexibiliteit
Een gelijkmatiger verbruik en 37% lagere piekbelasting.
Legenda
Warmtepompen veroorzaken niet automatisch hoge avondpieken
Een bijzonder inzicht komt uit de praktijkdata van bestaande warmtepompen in de wijk. Zelfs tijdens zeer koude dagen, tot −10 °C, blijft het elektriciteitsverbruik voor ruimteverwarming tijdens congestieuren onder de 1,8 kW per woning. Voor warmtapwater is dit minder dan 0,3 kW. Warmtepompen hebben op koude dagen weliswaar een relatief hoge, continue elektriciteitsvraag, maar veroorzaken niet automatisch een extra hoge avondpiek. De data laten zien dat een groot deel van de warmtapwaterproductie al buiten de piekuren plaatsvindt. Mogelijk biedt slimme aansturing verdere flexibiliteit, al moet die extra potentie nog worden aangetoond.
Slimme flexibiliteit is kansrijker dan direct investeren in buurtbatterijen
Uit de analyse blijkt dat buurtbatterijen onder de onderzochte omstandigheden financieel niet rendabel zijn. Ook zijn ze niet noodzakelijk om de toekomstige afnamepieken te beperken wanneer flexibiliteit van elektrisch laden en warmteopslag goed wordt benut. De belangrijkste kans ligt daarom bij het slim coördineren van bestaande en toekomstige elektrische apparaten.
De energietransitie vraagt om maatwerk per buurt
De resultaten laten zien dat netcongestie niet automatisch betekent dat een buurt moet wachten met verduurzamen. Door de lokale netbelasting inzichtelijk te maken, kunnen gemeenten en bewoners gerichter bepalen welke ontwikkelingen mogelijk zijn en welke flexibiliteit daarvoor nodig is. Voor de Eurowoningen vormen de resultaten een basis voor vervolggesprekken met Stedin en mogelijke toepassing van buurtgerichte slimme sturing, bijvoorbeeld met FlexCitizen of lokaal stroomdelen.
